Ανακατασκευή Μαστού

Η ανακατασκευή του μαστού είναι επανορθωτική επέμβαση που αποκαθιστά το σχήμα και την εμφάνιση του μαστού μετά από μαστεκτομή, αφαίρεση όγκου ή συγγενείς παραμορφώσεις. Η μαστεκτομή γίνεται είτε επειδή η ασθενής έχει διαγνωστεί με καρκίνο του μαστού (θεραπευτική μαστεκτομή) είτε επειδή διατρέχει πολύ υψηλό κίνδυνο να τον αναπτύξει (προφυλακτική μαστεκτομή).

Η αποκατάσταση μπορεί να περιλαμβάνει περισσότερες από μία επεμβάσεις, που εκτελούνται σταδιακά. Το αν θα ξεκινήσει τη στιγμή της μαστεκτομής ή αργότερα εξαρτάται από την κάθε περίπτωση.

Οι γυναίκες που εξετάζουν το ενδεχόμενο ανακατασκευής θα πρέπει να μιλήσουν με τον πλαστικό χειρουργό πριν από την επέμβαση αφαίρεσης του μαστού ή του όγκου, ώστε όλοι οι εμπλεκόμενοι ιατροί να σχεδιάσουν από κοινού τη συνολική θεραπεία.

Επιλογές ανακατασκευής

Στόχος είναι ο νέος μαστός να έχει φυσικό σχήμα, μέγεθος και προβολή και να είναι συμμετρικός με τον άλλο μαστό.

• Ανακατασκευή με εμφυτεύματα — χρησιμοποιεί εμφυτεύματα σιλικόνης και διατατήρες ιστού.
• Αυτόλογη ανακατασκευή με κρημνούς — βασίζεται σε ιστούς της ίδιας της ασθενούς, δέρμα, λίπος και μυ από άλλες περιοχές του σώματος. Είναι συχνός ο συνδυασμός εμφυτεύματος και κρημνού.
• Μεταφορά λίπους ή υποκατάστατα ιστών — εξειδικευμένες τεχνικές που χρησιμοποιούνται ιδίως όταν ο ιστός της ασθενούς δεν επαρκεί.
• Επέμβαση συμμετρίας στον άλλο μαστό — όταν η ανακατασκευή αφορά μόνο τον έναν μαστό, μπορεί να προταθεί αυξητική, μαστοπηξία ή μείωση στον άλλο.

Το σύμπλεγμα θηλής και θηλαίας άλω μπορεί να ανακατασκευαστεί σε μεταγενέστερο στάδιο, περίπου τρεις μήνες μετά την αποκατάσταση του μαστού. Η επέμβαση απαιτεί γενική αναισθησία και το χρώμα της θηλαίας άλω αποδίδεται με ιατρικό τατουάζ.

Πώς επιλέγεται η τεχνική

Η επιλογή γίνεται σε συνεννόηση με τον ογκολόγο, τον γενικό χειρουργό και τον πλαστικό χειρουργό. Οι παράγοντες που λαμβάνονται υπόψη περιλαμβάνουν:

• Θέση του καρκίνου του μαστού
• Μέγεθος του όγκου
• Μέγεθος του στήθους
• Έκταση της χειρουργικής επέμβασης — ογκεκτομή, μερική ή πλήρης μαστεκτομή
• Συνυπάρχουσες παθήσεις και χειρουργικοί παράγοντες κινδύνου
• Τύπος θεραπείας του καρκίνου
• Σωματότυπος και ποσότητα διαθέσιμου ιστού
• Αν χρειάζεται θεραπεία ο ένας ή και οι δύο μαστοί
• Την προθυμία της ασθενούς να υποβληθεί σε περισσότερες από μία επεμβάσεις
• Τον χρόνο αποκατάστασης

Πότε γίνεται η ανακατασκευή

Κάθε περίπτωση καρκίνου του μαστού είναι μοναδική και απαιτεί δική της προσέγγιση ως προς τον τύπο και τον χρόνο της αποκατάστασης. Πριν από την απόφαση, η ομάδα των ιατρών — χειρουργός μαστού, ακτινοθεραπευτής ογκολόγος, παθολόγος ογκολόγος και πλαστικός χειρουργός — συζητά την περίπτωση από κοινού.

Άμεση ανακατασκευή

Πραγματοποιείται ταυτόχρονα με τη μαστεκτομή. Ο χειρουργός αφαιρεί μέρος ή ολόκληρο τον μαστό και στη συνέχεια ο πλαστικός χειρουργός τον ανακατασκευάζει με εμφύτευμα, με ιστό από άλλο σημείο του σώματος ή με συνδυασμό.

Σε προφυλακτική μαστεκτομή σε υγιείς γυναίκες υψηλού κινδύνου, η αποκατάσταση γίνεται πάντοτε άμεσα. Η άμεση αποκατάσταση μπορεί να μην είναι εφικτή όταν απαιτούνται πρόσθετες θεραπείες, όπως χημειοθεραπεία ή ακτινοθεραπεία.

Καθυστερημένη ανακατασκευή

Όγκοι μεγαλύτεροι από 5 εκατοστά ή με διήθηση λεμφαδένων χρειάζονται συνήθως χημειοθεραπεία και ακτινοθεραπεία μετά την επέμβαση. Οι θεραπείες αυτές μπορούν να προκαλέσουν σοβαρές αλλαγές σε έναν ανακατασκευασμένο μαστό: απώλεια όγκου, αλλαγές στο χρώμα, την υφή και την εμφάνιση του δέρματος, επιδείνωση των ουλών, πόνο και αίσθημα σφιξίματος.

Οι περισσότεροι χειρουργοί συμβουλεύουν να ολοκληρωθούν η χημειοθεραπεία και η ακτινοθεραπεία πριν από την αποκατάσταση, η οποία έτσι μπορεί να γίνει από έξι μήνες έως αρκετά χρόνια μετά. Στο διάστημα αυτό η ασθενής μπορεί να χρησιμοποιήσει εξωτερική πρόθεση μαστού, κατασκευασμένη από γέλη σιλικόνης ή παρόμοιο μαλακό υλικό, που αναπαράγει το σχήμα, το μέγεθος και το βάρος του φυσικού μαστού.

Καθυστερημένη-άμεση ανακατασκευή

Ο πλαστικός χειρουργός τοποθετεί εμφύτευμα ή διατατήρα ιστού κάτω από τον θωρακικό μυ αμέσως μετά την αφαίρεση του μαστού. Η τεχνική διατηρεί το σχήμα και το δέρμα του μαστού κατά τη διάρκεια της ακτινοθεραπείας που ακολουθεί. Τέσσερις έως έξι μήνες μετά την ολοκλήρωση της θεραπείας και την αποκατάσταση των ιστών, σε δεύτερη επέμβαση, ο διατατήρας αφαιρείται και αντικαθίσταται από κρημνό.

Ανάρρωση

Ο χρόνος ανάρρωσης εξαρτάται από τον τύπο της αποκατάστασης. Οι περισσότερες γυναίκες αρχίζουν να αισθάνονται καλύτερα μετά την πρώτη μετεγχειρητική εβδομάδα και επιστρέφουν στις συνήθεις δραστηριότητές τους μέσα σε έναν μήνα.

Μετά από αποκατάσταση με εμφύτευμα είναι αναμενόμενο αίσθημα κόπωσης και πόνου για μία με δύο εβδομάδες, ενώ μετά από αποκατάσταση με κρημνό η δυσφορία διαρκεί περισσότερο. Οι μώλωπες και το πρήξιμο μπορεί να χρειαστούν έως και οκτώ εβδομάδες για να υποχωρήσουν.

Σε ορισμένες περιπτώσεις τοποθετούνται παροχετεύσεις — μικροί σωλήνες που απομακρύνουν το πλεονάζον υγρό από το τραύμα καθώς επουλώνεται. Η αφαίρεσή τους γίνεται σε επίσκεψη παρακολούθησης.

Η ανακατασκευή δεν αποκαθιστά τη φυσιολογική αίσθηση του μαστού. Μερική αισθητικότητα μπορεί να επανέλθει μετά από μερικά χρόνια.