Βλεφαροπλαστική και ξηροφθαλμία

Η βλεφαροπλαστική αφαιρεί περίσσεια δέρματος, λίπους ή μυός από τα άνω ή και τα κάτω βλέφαρα. Βελτιώνει την εικόνα της περιοχής και, σε ορισμένες περιπτώσεις, αντιμετωπίζει και λειτουργικά προβλήματα όπως ο περιορισμός του οπτικού πεδίου.

Όπως κάθε επέμβαση, έχει πιθανές επιπλοκές. Ένα από τα συχνότερα ζητήματα που προκύπτουν μετεγχειρητικά είναι η ξηροφθαλμία. Η κατανόηση της σχέσης των δύο είναι μέρος της ενημέρωσης πριν από την απόφαση.

Τι είναι η ξηροφθαλμία

Είναι μια χρόνια κατάσταση κατά την οποία τα μάτια δεν παράγουν αρκετά δάκρυα, ή τα δάκρυα δεν έχουν την κατάλληλη σύσταση ώστε να λιπαίνουν επαρκώς την επιφάνεια του οφθαλμού. Τα δάκρυα διατηρούν την επιφάνεια υγρή, απομακρύνουν ξένα σώματα και θρέφουν τον κερατοειδή.

Συνήθη συμπτώματα:

• Αίσθηση τσουξίματος, καύσου ή ξένου σώματος.
• Ερυθρότητα και ερεθισμός.
• Θολή όραση.
• Ευαισθησία στο φως.
• Δυσκολία στη χρήση φακών επαφής.
• Αίσθημα κόπωσης των οφθαλμών.

Η σχέση με τη βλεφαροπλαστική

Δύο βασικοί μηχανισμοί εξηγούν τη σύνδεση.

1. Προσωρινή μείωση της παραγωγής δακρύων. Κατά την επέμβαση, ιδίως στα κάτω βλέφαρα, μπορεί να επηρεαστούν προσωρινά νεύρα και δομές που σχετίζονται με την παραγωγή δακρύων. Η μείωση αφορά συνήθως τις πρώτες εβδομάδες.
2. Αλλαγή στη δυναμική των βλεφάρων. Η αφαίρεση δέρματος και λίπους μπορεί να μεταβάλει τον τρόπο που ανοιγοκλείνουν τα βλέφαρα και επομένως την κατανομή του δακρυϊκού φιλμ. Μπορεί επίσης να προκληθεί προσωρινός λαγόφθαλμος, όπου τα βλέφαρα δεν κλείνουν πλήρως στον ύπνο, εκθέτοντας την επιφάνεια του οφθαλμού.

Η προεγχειρητική αξιολόγηση

Πριν από κάθε βλεφαροπλαστική γίνεται λεπτομερής εξέταση με στόχο:

• Τη διάγνωση προϋπάρχουσας ξηροφθαλμίας, ακόμη και ήπιας. Η επέμβαση μπορεί να επιδεινώσει μια ήδη υπάρχουσα κατάσταση.
• Τον έλεγχο της λειτουργίας των βλεφάρων — ελαστικότητα και πληρότητα του κλεισίματος.
• Την καταγραφή του ιατρικού ιστορικού. Αυτοάνοσα νοσήματα, αλλεργίες ή συγκεκριμένα φάρμακα επηρεάζουν τον κίνδυνο.

Η διαχείριση μετά την επέμβαση

Τα συμπτώματα, όταν εμφανιστούν, είναι συνήθως προσωρινά και διαρκούν από μερικές εβδομάδες έως λίγους μήνες. Το σχήμα φροντίδας περιλαμβάνει κατά κανόνα:

1. Τεχνητά δάκρυα, με καθορισμένη συχνότητα και τύπο.
2. Δροσερές κομπρέσες για τη μείωση του οιδήματος και της δυσφορίας.
3. Αποφυγή ερεθιστικών παραγόντων — καπνός, ξηρός αέρας από κλιματισμό ή θέρμανση, άνεμος, έντονο φως. Τα γυαλιά ηλίου βοηθούν.
4. Επαρκή ενυδάτωση.
5. Οφθαλμική αλοιφή για τη νύχτα, όπου συστήνεται, για την προστασία του κερατοειδούς.
6. Τακτικές μετεγχειρητικές επισκέψεις για την παρακολούθηση της επούλωσης.

Πότε χρειάζεται άμεση επικοινωνία

• Έντονος πόνος που δεν υποχωρεί με τα συνήθη αναλγητικά.
• Σημαντική επιδείνωση ή θόλωση της όρασης.
• Έντονη ερυθρότητα ή οίδημα που δεν υποχωρεί.
• Πυώδεις εκκρίσεις, που υποδηλώνουν λοίμωξη.

Συμπέρασμα

Η πιθανότητα ξηροφθαλμίας μετά από βλεφαροπλαστική είναι υπαρκτή και διαχειρίσιμη. Η προεγχειρητική εξέταση των οφθαλμών, όχι μόνο του δέρματος, και η δομημένη μετεγχειρητική παρακολούθηση είναι αυτά που περιορίζουν το ζήτημα.